İnsan Zihni Belirsizliği Neden Hiç Sevmez?
İnsan beyni, olayların tamamen net, öngörülebilir ve kontrol edilebilir olmasını ister. Çünkü ilkel beyin için “bilinmeyen” demek, tehlike demektir. Sonucu henüz bilmediğimiz önemli bir sınav, beklenen bir iş görüşmesi, tıbbi bir testin sonucu veya ilişkinin nereye gideceği gibi konular, zihnimizde farklı felaket senaryolarının ve yoğun endişelerin oluşmasına neden olabilir. Bazı kişiler için bu belirsizlik sadece geçici bir rahatsızlık yaratırken, bazı kişilerde günlük yaşamı kitleyen yoğun bir kaygıya dönüşür. Bu belirsizliğe tahammül edememe sorununun üstesinden gelmek için Başakşehir psikolog gelecek kaygısı konularında profesyonel danışmanlık hizmeti alınması, hayat kalitesini ciddi şekilde artırır.
Belirsizlik Neden Bu Kadar Tehdit Edici Algılanır?
Kaygılı ve anksiyetesi yüksek bir zihin sürekli olarak bir “kesinlik” ve “garanti” arar. Kafanın içinde sürekli şu sorular yankılanır: “Peki ama tam olarak ne olacak?”, “Ya istediğim gibi sonuçlanmazsa?” Zihin, bu sorulara hemen tatmin edici bir cevap bulamadığında, aynı ihtimalleri defalarca takıntılı bir şekilde tekrar tekrar düşünmeye başlar. Kişinin bilinçdışında sanki ne kadar çok düşünülürse, kötülüklerin o kadar önlenebileceği gibi bir yanılsama ortaya çıkar. Ancak düşünmek belirsizliği asla gidermez, aksine beyni yorarak kaygıyı katlanarak artırır.
Belirsizlikle Baş Etmek İçin Yapılan Zararlı “Kontrol Davranışları”
Gelecek kaygısını, stresi ve belirsizliğin verdiği o yoğun içsel sıkıntıyı azaltmak için kişiler genellikle farkında olmadan bazı “güvenlik veya kontrol mekanizmaları” geliştirir. İnternette saatlerce hastalık araştırmak, çevrelerindeki insanlardan sürekli güvence istemek, işlerin ters gitmemesi için aynı şeyi tekrar tekrar kontrol etmek veya risk almamak için karar vermeyi ertelemek bunlara örnektir. Bu davranışlar kısa süreliğine bir rahatlama sağlayabilir, ancak zamanla kişi “Rahatlamak için bunu mutlaka kontrol etmeliyim” şeklinde bağımlı bir döngü geliştirir.
Başakşehir Psikolog Gelecek Kaygısı Terapisinde CBT Yaklaşımı
Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT), kişinin düşünceleri, hissettiği duygular ve buna tepki olarak sergilediği davranışlar (kaçınma, kontrol) arasındaki bağlantıları inceleyen klinik olarak etkinliği kanıtlanmış bir yaklaşımdır. Gelecek kaygısında ve belirsizliğe tahammülsüzlükte CBT, sürekli güvence arama döngüsünü kırmayı hedefler. Bu döngüyü fark etmek, kişinin Başakşehir psikolog gelecek kaygısı uzmanlarının yardımıyla her şeyi kontrol etme ihtiyacından kurtulmasına yardımcı olur. Başakşehir psikolog eşliğinde ilerleyen süreçler, daha kalıcı psikolojik esneklik sağlar.
Terapide Amaç Hiç Kaygılanmamak Değildir
Birçok danışan terapiye bu kaygıdan tamamen kurtulmak beklentisiyle gelir. Ancak hayat tamamen belirsizlikten arındırılamaz. Psikolojik olarak sağlıklı olan hedef; “Her şeyin kesinliğini bilmeliyim” şeklindeki katı dayatması yerine, “Sonucu şu an bilmiyor olsam da ortaya çıkacak sonuçla baş edebilirim” esnekliğine ulaşabilmektir.
İlgili yazılar: Yaygın Anksiyete | Kontrol Etme İhtiyacı | Sınav Kaygısı