Her Şeyi Sürekli Kontrol Etme İhtiyacı Gerçekten Normal Mi?
Sabah evden işe gitmek üzere çıkarken kapıyı kilitlediğinizden emin olmak için bir kez kola dokunup kontrol ettiniz mi? Ütüyü fişten çektiniz mi diye geri dönüp şöyle bir baktınız mı? İş yerinde yöneticinize göndereceğiniz çok önemli bir maili göndermeden önce yazım yanlışı var mı diye kontrol ettiniz mi? Bunları zaman zaman hepimiz kontrol ederiz ve bu günlük hayatın pratikleri içinde tamamen normal, hatta gerekli bir önlemdir. Ancak, bu kontrol davranışı kişinin günlük yaşamının direksiyonuna geçmeye başladığında; aynı şeyi defalarca kontrol etmeden evden çıkılamaz hale gelindiğinde durum yorucu bir boyutta değerlendirilmelidir. Bu aşamada Bahçeşehir psikolog OKB uzmanlığından destek almak, bu döngüsel takıntıları kırmanın en önemli adımıdır.
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB – Takıntı Hastalığı) Nedir?
Halk arasında genellikle “takıntı hastalığı” olarak bilinen Obsesif Kompulsif Bozuklukta (OKB), kişinin istemeden ortaya çıkan, zihnine zorla ve adeta davetsiz bir misafir gibi giren, mantıksız olduğunu bilmesine rağmen engelleyemediği oldukça rahatsız edici düşünceleri (obsesyonlar) bulunur. Bu obsesyonların zihinde yarattığı o yoğun, ezici kaygıyı azaltmak veya korkulan olayın gerçekleşmesini engellemek için kişi tekrarlayıcı davranışlara veya zihinsel ritüellere (kompulsiyonlar) başvurmak zorunda hisseder. Sadece güvenlik amacıyla kontrol etmek değil, aynı zamanda temizlik veya simetri takıntıları da OKB’nin bir parçası olabilir.
Tehlikeli ve Yıpratıcı Kontrol Döngüsü Nasıl Çalışır?
OKB döngüsünün en zorlayıcı yanı “şüphe” kısmıdır. Örneğin, kişi gece yatmadan önce dış kapıyı kilitlediğini gözüyle gördüğü, sesini duyduğu halde zihnine aniden o sinsi şüphe düşebilir: “Gördüm ama ya tam kilitlenmediyse?” Bu senaryo düşüncesi bedende yoğun bir panik yaratır. Kişi dayanamaz, kalkar ve kapıyı tekrar kontrol eder. Kontrol edince zihin ikna olur ve kısa süreliğine büyük bir rahatlama yaşanır. Ancak beyindeki şüphe alarmı bozuk olduğu için, kişi yatağa döndüğünde aynı şüphe zihne yeniden düşer.
Her Düzenlilik veya Titizlik Klinik OKB Değildir
İş hayatında çok düzenli olmayı sevmek, evi sık sık temizlemek, karakter olarak titiz biri olmak veya önemli bir projeyi hata yapmamak adına iki kez kontrol etmek tek başına bir hastalık anlamına gelmez. Bir takıntının psikolojik bir rahatsızlık olarak değerlendirilebilmesi için günde ne kadar zaman aldığına ve günlük işlevselliği, sosyal ilişkileri ne ölçüde bozduğuna bakılır.
Bahçeşehir Psikolog OKB Tedavisinde Terapinin Rolü
OKB ile çok yakından ilişkili olan bir diğer davranış da çevredeki kişilerden sürekli güvence istemektir. Etraftakilerin sürekli güvence vermesi OKB’yi besleyen bir unsurdur. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Maruz Bırakma ve Tepki Önleme (ERP) teknikleri OKB tedavisinde altın standarttır. Bahçeşehir psikolog OKB alanında uzman bir klinisyenden destek alarak, Bahçeşehir psikolog seanslarında bu zorlu şüphe zincirini başarıyla yönetmeyi öğrenebilirsiniz.
İlgili yazılar: Temizlik Takıntısı | Yaygın Anksiyete | Mükemmeliyetçilik